Był sobie ziemniak czyli problem zmniejszania się wartości odżywczej w roślinach jadalnych.


Gdy widzisz ziemniak, a jesteś głodny, możesz instynktownie chcieć go pokroić na frytki albo wrzucić do ogniska. W zależności od gustu i doświadczenia, złapiesz za obieraczkę do warzyw lub po prostu umyjesz go wodą i wykroisz nożykiem nieprzyjemne fragmenty. Co bardziej wytrwali przygotują od razu tarkę, bo pomyślą o plackach. Będą i tacy, których pierwszą myślą będzie zakopanie go na powrót w ziemi, aby uzyskać więcej ziemniaków. Jeżeli jesteś z tej ostatniej grupy, skontaktuj się z naszym przedstawicielem. Zanim jednak cokolwiek zrobisz, przeczytaj tę krótką historię...

Pamięć ziemniaka

Ziemniak pamięta czasy bardzo dawne. 10 tysięcy lat temu w Peru miał już mnóstwo przyjaciół w postaci zwierząt i ludzi. Technologia nie istniała. Całe życie ziemniaka wyznaczały rytmy natury. Nie było środków ochrony roślin czy nawozów mineralnych. Ziemniak czuł się jak w raju w słonecznej glebie pełnej naturalnych składników uzyskanych przez odpowiednie traktowanie przez starych i doświadczonych Peruwiańczyków. Nie wymyślono jeszcze wówczas silnika spalinowego, a zatem nie było traktorów, ziemniak spędzał więc swoje życie w przyjemnej ciszy i świętym spokoju. 

Ziemniak dzisiaj

Jest rok 2017. Aby nasz dzisiejszy ziemniak dobrze rósł i przybierał na wadze, zjadł swoją porcję fosforu, potasu i azotu. Nikt nie lubi ziemniaków małych i słabych. Trzeba się solidnie odżywiać, aby znaleźć przyjaciół - taka dziś konkurencja! Maseczka pestycydowa? Chętnie! Dla odporności na choroby i zarazki. Trzeba nie tylko być wielkim, ale i zdrowym. Ziemniak wie jak złośliwa jest stonka ziemniaczana, dlatego zażył także trochę insektycydów, aby się przed nią uchronić. Jeszcze jedno, zanim pokaże się Państwu w pełnej krasie - wstydliwa sprawa, chwasty! Przeszkadzają rosnąć ziemniakowi, bo zabierają substancje odżywcze, które to on ma jeść! Ziemniak wie, co się robi w takich sytuacjach. Zadzwonił po herbicydy...

Dzisiaj z jednostki ziemi pochodzi 30x więcej ziemniaków niż w 10.000 lat temu w Peru!

Ziemniak zmienił całkowicie swoje standardy życia. No cóż... niektórzy wolą spokojne życie na wsi z ogrodem i zwierzętami, a inni gnają co tchu, aby zarobić na mieszkanie na strzeżonym osiedlu. Tłumy ludzi, smog, spaliny, hałas, stres i pośpiech - takie życie wybrał nasz ziemniak. Jak to wpływa na jego wnętrze? Czy nadal jest tym samym ziemniakiem? Czy otoczenie wpłynęło na jego kondycję i w jakim stopniu? Do historii ziemniaka jeszcze wrócimy, a tymczasem przejdziemy teraz z powrotem do poważnych rozważań...

Wnętrze ziemniaka

Może niekoniecznie smażone na głębokim tłuszczu, ale zasadniczo ziemniaki są zdrowe i zawierają dużo substancji odżywczych. Są także zasadotwórcze, co bardzo ważne w naszej zasadniczo zakwaszonej diecie. Ogólnie - są potrzebne i ważne w naszej diecie.

Pojawia się jednak pytanie. Jeżeli dzięki różnym zabiegom chemicznym mamy dziś 30 razy tyle co dawniej, to czy … w ziemniaku jest tyle samo ziemniaka? Innymi słowy - czy ilość i jakość wartości odżywczych jest dzisiaj taka sama jak dawniej? Jeżeli nie - to w jakim stopniu?

Dociekanie prawdy

Rozwiązanie tej sprawy okazuje się nie być wcale takie łatwe. Szczegółowe przebadanie roślin, które spożywali nasi przodkowie nie będzie możliwe dopóki niewynaleziony zostanie wehikuł czasu. Badaniami sprzed wieków mało kto dysponuje, bo nauka na ten temat jest o wiele młodsza. Niezwykle trudno jest więc przeprowadzić eksperyment, który da niepodważalne wyniki. Nie wygląda także na to, aby problem przykuwał dużą wagę społeczeństwa - znalezienie informacji czy rozważań naukowych na ten temat jest trudne. Musimy zatem posiłkować się argumentami pośrednimi i spróbować samodzielnie wyciągnąć wnioski. Zapraszamy do tego także wszystkich czytelników. Chętnie rozbudujemy listę argumentów o kolejne.

Ile jest ziemniaka w ziemniaku? Dlaczego o to pytamy

Znalezienie odpowiedzi jest wg nas bardzo ważne. Substancje odżywcze zawarte w roślinach dostarczają organizmowi ludzkiemu niezbędnych składników do życia. Ważne jest aby dostarczane było ich pełne spektrum i w dostatecznej ilości. Niedobory składników takich jak witaminy czy mikroelementy prowadzą do osłabienia organizmu, jego odporności czy utraty sprawności funkcjonowania. Wiele współczesnych chorób, tzn. nieznanych wieki temu, jest powodowanych przez niedostarczanie organizmowi tego, czego mu potrzeba. 

Argumenty "ZA"

tzn. spadek wartości odżywczych roślin jadalnych w związku z rozwojem intensywnego rolnictwa jest znaczny i jest to ważny problem

Argument ZA:. Eksperyment z Ameryki

Amerykańscy ogrodnicy-naukowcy zaglądają w głąb ziemi. Nie, nie szukają zaginionej cywilizacji, po prostu sprawdzają co się dzieje w glebie i jaki to ma wpływ na wyniki badań roślin. Nutrient Dense Project to eksperyment, prowadzony od wielu lat. Modyfikują oni glebę w oparciu o dostępną obecnie wiedzę o potrzebach roślin, hodują rośliny, a następnie badają substancje odżywcze. Okazało się, że burak wyhodowany na poprawionej starannie glebie miał znacząco inne właściwości w porównaniu do tego z glebą zestandaryzowaną wg amerykańskiego Ministerstwa Rolnictwa.
Liczby są imponujące:
- 193% więcej białka
- 931% więcej potasu
- 77% więcej fosforu
- 122% więcej magnezu
- 140% więcej cynku

Źródło: Nutrient Dense Project

Argument ZA: Porównanie 43 roślin 1950 i 1999 (Davis, 2004)

Przełomowe badanie Uniwersytetu w Texasie dotyczyło 43 gatunków roślin jadalnych. Istniały wiarygodne dane sprzed pół wieku, które można było zestawić. Wykazało ono widoczne, statystycznie wiarygodne spadki na 6 składników odżywczych (białko, Ca, P, Fe, ryboflawina i kwas askorbinowy), ale nie ma statystycznie wiarygodnych zmian dla 7 innych składników odżywczych. Naukowcy wnioskują, że to przede wszystkim kwestia stosowanych odmian. Przez lata, systematycznie prowadzono do rozwoju takich odmian, które będą dawały większe plony czy będą odporne.

Źródło: Badanie Davis'a na Uniwersytecie w Texasie

Argument ZA: Minister Zdrowia ostrzega

Poniższy cytat pochodzi z opracowania "Rola dietetyka w prewencji i leczeniu chorób. Kompetencje i umiejętności dietetyka w Europie". (Mirosław Jarosz, Lucyna Pachocka). Publikacja ukazała się na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia.

“Korzystając z baz danych i tabel należy mieć na uwadze fakt, że na przestrzeni lat skład produktów prostych, jak i produktów złożonych ulega zmianie. Wynika on z postępów zachodzących w rolnictwie i przetwórstwie żywności, zmianie odmian uprawianych roślin, gatunków hodowanych zwierząt, opracowywane są również nowe technologie produkcji żywności, zmieniają się receptury, wprowadza się nowe dodatki do żywności. Aktualną sytuację na rynku produktów spożywczych najlepiej odzwierciedlają zawsze najnowsze wydania tabel składu i wartości odżywczej żywności.”

Źródło: Publikacja na stronie Ministerstwa Zdrowia

Argument ZA: ?

Ta lista będzie rozwijana... jeżeli znasz argument, cytat, link, przemyślenie lub wniosek który świadczy o tym, że spadek wartości odżywczych wraz z rozwojem mechanicznego rolnictwa jest znaczny i jest to problem - napisz do nas na: info@happygarden.pl

Argumenty "PRZECIW"

tzn. spadek wartości odżywczych roślin jadalnych w związku z rozwojem intensywnego rolnictwa jest znikomy lub żaden, więc nie ma problemu

Argument PRZECIW: Instytut Ogrodnictwa w Skierniewicach

Zwróciliśmy się o pomoc do instytucji badawczej. W odpowiedzi na wiadomość dostaliśmy wyczerpującą wypowiedź wraz z przytoczeniem wyników badań. Pojawiły się także wnioski, które cytujemy.

"Próbując przełożyć moje doświadczenia z obszaru jabłek na ziemniaka mogę przyjąć roboczą hipotezę iż w przeszłości ziemniaki były bogatsze w substancje odżywcze, co mogło wiązać się ze strukturą odmianową, mało intensywną uprawą i mniejszymi wymaganiami w zakresie efektywności produkcji. Wszystkie te czynniki mogą się wiązać z mniejszym plonowaniem.  Obserwowane i możliwe różnice w składzie aktualnie produkowanych surowców ogrodniczych w porównaniu do danych historycznych (Davis i wsp. 2004) mogą wynikać z wpływu wymagań dotyczącymi kosztów i efektywności produkcji jednak są one stosunkowo niewielkie a w zamian współczesne rolnictwo zapewnia znaczną ilość produktów o wysokiej jakości i jednocześnie akceptowanej przez rynek cenie. Wniosek końcowy Davisa i wsp. (2004) w pełni popieram, zmiany są stosunkowo niewielkie i wiążą się ze zmianą struktury odmianowej oraz koniecznym kompromisem pomiędzy wydajnością a składem produktów ogrodniczych. Dodałbym do tego jeszcze rosnące wymagania konsumentów dotyczące łagodnego smaku, dobrej zdolności przechowalniczej i atrakcyjności sensorycznej. Problemu niewielkiej zmiany zawartości niektórych minerałów (White i Broadley 2015) i witamin nie uważam istotny, to na co współczesny świat powinien zwrócić uwagę to bezpieczeństwo stosowania metod ochrony i zrównoważony system produkcji owoców i warzyw oraz w ramach bezpieczeństwa zapewnienie jak najpełniejszej identyfikowalności produktu od producenta do konsumenta."

Argument PRZECIW: ?

Ta lista będzie rozwijana... jeżeli znasz argument, cytat, link, przemyślenie lub wniosek który świadczy o tym, że spadek wartości odżywczych wraz z rozwojem mechanicznego rolnictwa jest znikomy i nie ma problemu - napisz do nas na: info@happygarden.pl

Wnioski czyli c.d. historii ziemniaka

Ziemniak żyje dziś inaczej i różnice są widoczne praktycznie na każdym polu. Ma dziś niesamowitą wiedzę o tym jak zaprzyjaźnić się z człowiekiem, zdobyć jego uznanie. "Czy tylko o to chodzi?" - pomyślał ziemniak, a było to pytanie o sens jego życia, które natchnęło go głęboko. Postanowił więc zbadać szczegółowo swoje drzewo genealogiczne. Chce dowiedzieć się kim byli jego przodkowie i jak dużo ma z nimi wspólnego. Wie, że zadanie nie będzie łatwe do wykonania, ale jest w końcu pierwszym ziemniakiem, który je przed sobą postawił.

Do dzieła ziemniaczku! Długa droga przed Tobą!

Bądź na bieżąco z najnowszymi informacjami!






Zapisz się na newsletter

Podziel się z innymi